Heb je een warmtepomp, of overweeg je om er een aan te schaffen? Logisch: het levert een hoop op. Een lagere gasrekening, minder CO2, en vanaf 2029 wordt een hybride warmtepomp waarschijnlijk zelfs verplicht. Maar dan komt de zomer. En die zomers worden in Nederland steeds minder gezellig – in de zin van: best wel heet. Het toverwoord van 2026: warmtepomp koelen.
Dan klinkt het bijna te mooi om waar te zijn: kan diezelfde warmtepomp die je in de winter verwarmt, je in de zomer ook koelen? Het antwoord is ja. Maar er zit een addertje onder het gras. Of eigenlijk twee. We leggen het uit.
Hoe werkt een warmtepomp eigenlijk?
Voordat we naar de koelfunctie gaan, even een korte opfrisser over hoe een warmtepomp werkt. Een warmtepomp verplaatst warmte – hij maakt die niet zelf aan. In de winter haalt hij warmte uit de buitenlucht (of de bodem) en brengt die naar binnen. Simpel gezegd: hij pakt energie (=warmte) waar die gratis beschikbaar is en levert die af waar jij hem nodig hebt.
En juist dat principe, dat werkt ook andersom. In de zomer kun je warmte uit je woning halen en die naar buiten afvoeren. Dat is koelen. En precies dat kan een warmtepomp dus ook. Of warmtepomp koelen een beetje effectief is, hangt af van het type.
Niet elke warmtepomp koelt op dezelfde manier
Er zijn grofweg twee manieren waarop een warmtepomp kan koelen: actief en passief. Die termen klinken technisch, maar het verschil is eigenlijk heel helder.
Actief koelen
Bij actief koelen draait de warmtepomp de koelcyclus letterlijk om. De compressor werkt in omgekeerde richting: warmte wordt actief uit je woning gepompt en buiten afgegeven. Dit werkt vergelijkbaar met een airco. Je merkt het direct: de ruimte koelt snel af en je hebt fijnere controle over de temperatuur.
Actief koelen vraagt iets meer stroom dan passief koelen, maar het is ook een stuk effectiever, zeker op hete dagen boven de 30 graden.
Passief koelen (natural cooling)
Bij passief koelen, ook wel “natural cooling” of “free cooling” genoemd, wordt de koelfunctie bereikt zonder dat de compressor actief werkt. Het systeem maakt gebruik van het relatieve temperatuurverschil tussen de bodem (bij een bodemwarmtepomp) of het buitenmilieu en je woning. De warmtepomp circuleert dan simpelweg koeler water door je vloerverwarming of convectoren.
Dit verbruikt nauwelijks stroom en is daarmee heel goedkoop in gebruik. Het nadeel: op een dag van 35 graden met een tropische nacht erbij is passief koelen minder indrukwekkend. Het haalt de temperatuur wel aangenaam omlaag, maar het is geen aircowerking.
Welk type warmtepomp koelen kan?
Dit is waar het voor veel mensen verwarrend wordt, want niet iedere warmtepomp ondersteunt een koelfunctie. Even de typen op een rij:
- Lucht-lucht warmtepomp: Dit is in feite een airco met warmtepompfunctie. Verwarmt in de winter, koelt in de zomer. Vrijwel altijd geschikt voor actief koelen. Dit is het type dat Sanicool ook installeert als airco-systeem.
- Lucht-water warmtepomp (hybride): Warms water op voor radiatoren en vloerverwarming. Heeft vaak wel een koelfunctie, maar die werkt alleen goed in combinatie met vloerverwarming of fancoils (convector), niet met gewone radiatoren.
- Bodem-water warmtepomp: Zeer geschikt voor passief koelen, omdat de bodem in de zomer aanzienlijk koeler is dan de buitenlucht. Efficiënt en stil, maar duurder in aanschaf.
- Hybride warmtepomp (warmtepomp + cv-ketel): Afhankelijk van het model en de fabrikant. Sommige hybride systemen ondersteunen koeling, anderen niet. Check altijd de specificaties.
Belangrijk om te weten: een hybride warmtepomp die samenwerkt met radiatoren kan in de meeste gevallen niet koelen. Radiatoren zijn bedoeld voor warm water en werken niet als koelelement. Voor koeling heb je vloerverwarming, een lucht-lucht systeem, of fancoils nodig.
Warmtepomp koelen versus een aparte airco – wat is slimmer?
Veel mensen die al een warmtepomp hebben of overwegen aan te schaffen, vragen zich af: moet ik dan ook nog een losse airco aanschaffen? Of kan de warmtepomp koelen?
Het eerlijke antwoord: dat hangt af van je situatie. Hier de afweging:
Kies voor warmtepomp koelen als:
- Je vloerverwarming hebt – dan kun je hetzelfde systeem inzetten voor zowel verwarmen als koelen
- Je een lucht-lucht warmtepomp hebt – die koelt al standaard, geen extra systeem nodig
- Je een bodemwarmtepomp hebt – ideaal voor passief koelen via vloerverwarming
- Je liever één systeem beheert dan twee aparte installaties
Overweeg een aparte airco als:
- Je een hybride warmtepomp op radiatoren hebt – koeling via dit systeem werkt dan niet
- Je snel en krachtig wilt koelen in specifieke ruimtes (slaapkamer, thuiskantoor)
- Je huis slecht geïsoleerd is en je grote temperatuurpieken verwacht
- Je de investering wilt spreiden: eerst een warmtepomp voor de winter, later airco voor de zomer
Een combinatie van een hybride warmtepomp én een losse split airco is overigens helemaal niet gek. De warmtepomp regelt het grootste deel van je verwarming, de airco zorgt voor zomercomfort. Twee systemen, maar samen dekken ze alles af.
En de kosten? Wat kost warmtepomp koelen in gebruik?
Hier valt veel winst te halen ten opzichte van een traditionele airco, zeker als je passief kunt koelen. Een vergelijking:
- Passief koelen via bodemwarmtepomp: het systeem verbruikt nauwelijks extra stroom – alleen voor de circulatiepomp. Kosten zijn verwaarloosbaar.
- Actief koelen via lucht-lucht warmtepomp: vergelijkbaar met een moderne inverter-airco, zo’n 0,5 tot 1 kWh per uur afhankelijk van het vermogen en de buitentemperatuur.
- Losse split airco: vergelijkbaar met actief koelen, maar je hebt dan ook geen verwarmingsfunctie ingebouwd.
Het grote voordeel van een warmtepomp met koelfunctie is dat je investering twee seizoenen dekt. In de winter verwarmt hij efficiënt, in de zomer koelt hij. Dat is een beter rendement op je investering dan een systeem dat alleen in de zomer draait.
Wat verandert er in de regelgeving? (best relevant)
In het huidige coalitieakkoord (begin 2026) is vastgelegd dat hybride warmtepompen per 2029 de wettelijke norm worden bij ketelvervanging. Wie nu al nadenkt over verduurzaming, loopt hier straks slim op vooruit. (En heeft meer keuze in aanbod en installateurs dan wie wacht tot het laatste moment.)
En let op: tegelijk is er namelijk iets interessants aan de hand. Door de aankomende verplichting neemt de vraag naar warmtepompen dus toe. Maar in januari 2026 daalde het aantal ISDE-subsidieaanvragen nog met bijna 40% ten opzichte van een jaar eerder. Dat betekent kennelijk voor nu nog: minder concurrentie om subsidie, niet al te lange wachttijden bij installateurs, en voldoende beschikbaarheid van materiaal. Een goed moment dus om in te stappen.
Checklist: is jouw woning geschikt voor warmtepomp koelen?
- Heb je vloerverwarming? Dan kun je waarschijnlijk koelen via je warmtepomp.
- Heb je een lucht-lucht warmtepomp of airco-systeem? Dan koelt die al standaard.
- Heb je een hybride warmtepomp op radiatoren? Dan is een aparte airco verstandig voor zomerkoeling.
- Wil je maximale efficiëntie? Combineer een bodemwarmtepomp met passief warmtepomp koelen via vloerverwarming.
- Twijfel je? Laat een installateur naar je specifieke situatie kijken. Het verschil tussen systemen zit in de details en jouw woning, budget en wensen.
Sanicool helpt je het hele jaar door
Bij Sanicool installeren we niet alleen airco’s en warmtepompen, we kijken naar het complete klimaatplaatje van je woning. Wil je weten of jouw (gewenste) warmtepomp koelen kan, of welke combinatie het beste bij jouw huis past? We komen gratis langs voor een adviesgesprek, zonder dat je daarna verplicht bent iets af te nemen. Neem dus snel contact op!
Veelgestelde vragen over warmtepomp koelen
Kan elke warmtepomp koelen?
Nee. Lucht-lucht warmtepompen en bodemwarmtepompen zijn doorgaans geschikt voor koeling. Hybride warmtepompen die samenwerken met radiatoren kunnen meestal niet koelen. Controleer altijd de specificaties van het model.
Wat is het verschil tussen actief en passief warmtepomp koelen?
Bij actief koelen werkt de compressor omgekeerd en wordt warmte actief uit je woning gepompt. Bij passief koelen circuleert koeler water (uit de bodem) door je vloerverwarming, zonder dat de compressor draait. Passief is goedkoper in gebruik, actief is effectiever op heel hete dagen.
Heb ik vloerverwarming nodig voor warmtepomp koelen?
Voor passief of actief koelen via het water-circuit van een lucht-water of bodemwarmtepomp is vloerverwarming (of fancoils) nodig, ja. Met radiatoren werkt dit niet. Voor een lucht-lucht systeem is vloerverwarming niet nodig – dat koelt direct via de lucht.
Is warmtepomp koelen goedkoper dan een airco?
Passief koelen via een bodemwarmtepomp is goedkoper dan een airco. Actief koelen via een lucht-lucht warmtepomp is vergelijkbaar in kosten met een moderne split airco. Het voordeel van de warmtepomp is dat je investering ook de winter dekt.
Wat zijn de subsidiemogelijkheden voor warmtepompen in 2026?
De ISDE-subsidie is in 2026 beschikbaar voor zowel hybride als all-electric warmtepompen. De subsidiebedragen variëren per type en vermogen. Check de actuele bedragen via de website van RVO, want die kunnen per kwartaal wijzig